Etiketler

, , , , , , ,

Steven LECKART –Wired March 20, 2012 |  9:34 pm

Çev. Mustafa Ajlan ABUDAK

Stanford beni kabul etmedi. Bunu söyleyebiliyorum çünkü bu belgelenmiş bir gerçek. Bir keresinde ret edilmişliğim vardır.  Son matematik dersimi de lisede almıştım.  Sanırım bu neden iki nokta arasında en kısa rotayı belirlemenin beynimi zonklattığını açıklar. Mac book açıp Romanya’nın kaba haritasına bakıyorum. 20 şehir siyah çizgilerden oluşan bir ağla birleştirilmiş. Amacım Arad ile Bükreş arasındaki en iyi rotayı belirleyebilmek. Breadth-first, depth-first, uniform-cost, and A* gibi birkaç yararlı algoritma kullanılabilir. Her biri çeşitli patikaları değerlendirip haritanın taranmasında farklı bir strateji kullanıyor. Daha önce bu algoritmaların hiçbirini duymamış ve bir PC nin rota bulması hakkında düşünmemiştim. Fakat öğreneceğim. Bahsettiğim yeterliliklere sahip olmamama rağmen  Stanford Üniversitesi profesörlerinden  Sebastian Thrun ve Peter Norvig tarafından öğretilen CS221: Yapay Zekaya giriş dersine kaydoldum.

Geçen son bahar, Silikon vadisinin ortasında kurulu olan üniversite daha önce hiç duyulmamış bir şey gerçekleştirdi. CS221‘inde dahil olduğu web bağlantısı olan herkesin kaydolabileceği -örgün öğretimde de var olan -3 sınıf açtı. Sınıflar otomatik olarak değerlendirilecekti. Vizeler ve yıl sonu sınavlarının son derece kesin tarihlerle belirlendiğini söylemeliyiz. Fakat dersi sonunda başarı ile bitiren her öğrenci Başarı Belgesi almaya hak kazanıyor.

Dünya genelinde insanlar bu fırsat karşısında deliye dönmüş durumda. Ders katılanların 3/2’ini oluşturan 160 bin kişi Birleşik Devletler dışında yaşıyor. Güney Kore’den Yeni Zelanda’ya Azerbaycan’a kadar 190 ülkeden öğrencisi olan bir ders. Yüzden fazla gönüllü ders notlarını Bengal dilinin de dahil olduğu 44 dile çevirmek için görev aldı. Youtube’ün yasaklandığı İran’da, bir öğrenci ders kanalını olduğu gibi klonlayarak Profesöründne aldığı izinle 1000 kadar öğrenciye bu videoları yolladı.

Bilgisayar programcılığı ile uğraşan yapay zeka kafalar bir yana, sınıf arkadaşlarım ilk okul öğrencileri, orta okul fen bilimleri öğretmenleri ve yetmişlerindeki emekliler. Bir öğrenci CS221’i  Dijital çağın çevrimiçi Woodstock’u olarak tanımlıyor. Kişisel olarak, Standford’da ders görmenin hazzını yaşamak için kaydoldum. Yapay zeka ile ilgili bir şeylerde öğrenmek yanında güzel bir hediye. En nihayetinde, eğer bir gün kendi kendine giden bir arabada otoyolda 65 mille gidersem, tekerleklerin arkasındaki ile ilgili temel bir kavrayışa sahip olmak rahatlatıcı olacaktır.

Sınıfın ikinci haftası sonuna gelmeden Yapay Zeka sitemizde şöyle bir küçük uyarı ile karşılaştık;

Giriş Şartları; Olasılık ve doğrusal cebir ile ilgili sağlam bir temel gerekli olacaktır.

Sağlam bir temel? İngilizce mezunuyum. Bu uyarı beni biraz bulandırdı.                    ( Bulanmak kavramı tamda Stanfordlu teknik müptelalarının barakaları arkasında liberal sanatlar hakkında düşündükleri şeye karşılık gelebilir.) Bende şu sıralar bayesian olasılıkları olarak bilinen genom bilimden robotik bilime, oradan sinirbilimine değin bir düzine bilimsel alanı son 25 yılda ortaya çıkarmış istatistik biliminin bir kolu içinde beynimi toparlamaya çalışıyorum.  Bana söylenen tüm hikayenin şu formülde kaynadığı;

P (A|B) = P (B|A) P(A)

      P (B)

Bu formülü eğer üzerine uygulanmadığın da güvenilmez veri olacak bir bilgisayar problemi üzerine uygulayın ve etkin tahminler alabilirsiniz. Misal pratik uygulamalarda, otonom arabaların dışında, kadınların göğüs kanseri riskinin belirlenmesi, DNA analizleri ve daha iyi bir çöp posta (spam) filtresi oluşturmak için kullanılabilirler.

Mark Twain söylediği gibi Eğitim; kendini beğenmiş bir cehaletten bedbaht bir belirsizliğe yolculuktur.  Bu standarda göre, öyle görülüyor ki ilerleme kaydediyorum.  CS221’de bir aydan sonra, performansımı kontrol ettiğimde: %60 % 33 ve % 44, ev ödevleriyle yüzleşmek zorunda kaldım. Teknik olarak sanıyorum benim çaktığımı söylüyorsunuzdur. CS221’de birkaç tasarım bunları kolaylıkla halletmemi sağladı.

Bazen olağandışı eğlenceli olan videolar yardımcı oldu. Her ünite Thrun ve Norvig’in dönüşümlü olarak kameraya doğrudan konuşup konuyu anlatmasıyla başlıyordu.  Daha sonra bir çizim tahtasında değişkenlerin, diyagramların, hesaplamaların ses destekli olarak çizildiğini ve konuların açıklandığını görüyorsunuz.  Tüm bunlar bir üç ayağın üstüne yerleştirilmiş DSLR ile kaydedilmekte. Video dersler öğrencilerin derse katılımını sağlamak için arada sorularla bölünmekte, ekip her video için html formunda sorular için bir kutucuklar koymakta. Böylece cevapların doğrudan tarayıcıdan verilebilmesi sağlanmakta. Videolar çok gösterişli filan değil. İlhanımı tamamen doğrudan öğrenimin bu denli yaygın kabul görmesine öncülük eden Khan Academy’den almışlar. Bu MIT’in verdiği çevrim içi derslerin yani profesörlerin uzaktan kameraya alındığı pasif versiyonun tam zıttı. (Academic Earth) Yine de bazı öğrenciler bu durumdan biraz şikayetçi. Akıp giden sunumlar ve animasyonlar dünyasında bu tarz biraz ev yapımı gibi kalıyor demekteler.

Fakat CS221 işleyen bir yapı olarak gözükmekte, hatta öğrencilerde onun gelişmesi için yardımlarını esirgemiyorlar. Thrun ve Norvig programlama alıştırmalarını kaldırmaya karar verdi. KnowLabs’taki arkadaşların önündeki tabakta yeterince bilgi vardı. Fakat Toronto’dan 18 yaşındaki lise öğrencisi Vitalik Buterin imdada yetişti. Üzerine birçok haber duyduğumuz tüm o temel yapay zeka algoritmalarını deneyebileceğimiz bir Yapay Zeka Oyun Parkı’nı inşa etmesi birkaç gününü almıştı. Site ayrıca öğrencilere A dan B’ye en etkin ve verimli nasıl gidilebileceğine soran bulmacalar gibi etkinlikler sağlıyor. Öğrenciler Java dilinde bir fonksiyon yazarak bunu A* search, breadth-first, ve saf Bayesian analizleri ışığında test ederek performanslarını kontrol edebiliyorlar.

Makalenin daha geniş hali; http://www.wired.com/wiredscience/2012/03/ff_aiclass/all/1

Reklamlar